Vincent Bijlo

VREEMDER DAN FICTIE

Zacht zongen honderden droevige Polen hun volkslied. Zacht, heel zacht, bibberend zacht. Ik kreeg er tranen van in mijn ogen toen ik het hoorde. De kisten met de stoffelijke overschotten van president Kaczynski en zijn vrouw waren net met een vliegtuig uit het Russische Smolensk aangekomen.

Het cellofaan van honderden bossen bloemen kraakte in de wind. Ik hoorde treurig schuifelende voeten, die de hele Poolse geschiedenis vertelden.

In 1940 werden in Katyn, waarheen het verongelukte gezelschap zaterdag onderweg was, 22.000 Poolse officieren en intellectuelen door de Russische geheime dienst geëxecuteerd. Rusland heeft dit feit lang ontkend. Hitler-Duitsland had het op zijn geweten, was de officiële lezing. Het maakte van Polen een argwanend land, een verscheurd land, Polen voelde zich, zoals zo vaak in de geschiedenis, het lulletje van Europa.

En toen stonden president Poetin van Rusland en premier Tusk van Polen vorige week woensdag in de bossen bij Katyn. Er werden verzoenende woorden gesproken, Poetin erkende Ruslands schuld en leefde mee met de nabestaanden.

Maar president Kaczynski van Polen, voor wie men zo zacht, als deed men het clandestien, het volkslied zong, Kaczynski, voor wie men zondag een bloemenzee maakte, Kaczynski was niet door Poetin uitgenodigd.

uHj, van een andere partij dan Tusk, organiseerde zijn eigen reis. Hij en zijn gevolg stortten neer. Zo verloor Polen voor de tweede keer in Katyn een gedeelte van haar elite. Als je een roman zou schrijven waarin dit gebeurde zou niemand hem willen uitgeven. Het leven is soms vreemder dan fictie.